QemÊramin


Klam: Qemêramin
Kaynak: Nedim Sahin, Varto.

 

Klam ve anlatımı: Olay Varto’da, Oglakçı (Kovık) köyünde yaşanmıştır. Tahminen 1800’lü yıllarda yaşanan olay acı bir aşk hikâyesini anlatır. Klamın sözlerinden de ve kişinin mezar taşının üzerindeki anlatımından da olayın gerçek olduğu anlaşılmaktadır. Hikaye, bir birini çok seven iki gencin evlenmek istemesinden başlar. Aileler bu iki gencin evlenmesi için konuşur ve anlaşırlar. Gencin ayakları yer tutmaz olur. Yıllarca beklediği sevgilisinin artık kendisine eşi olarak evinde görecekti. Kız bütün bunlar olurken çeyizini düzmüş, yörede herkes tarafından beğenilen ve kahramanlığıyla, adına türküler yakılan sevgilisine kavuşma hayalleri kurmaktadır. Ama kendi evinde tam da düğün arifesinde bir şeylerin ters gittiğini his etmektedir. Evdeki konuşmalara kulak kabartır, ama olan biteni bir türlü anlayamaz.

 

Genç, düğün hazırlıklarını tamamlamış damatlıklarını giymiş binmiş atına düğün alayıyla varmış sevdiğinin evine. Gelin evinde her şey yerli yerinde görülür, sevinci bir kat daha artar damadın. Halaylar çekilirken genç bir yolunu bulup gelinin bulunduğu odanın camından gelini gözler. Sevgilisi gelin duvağı içinde, sevdalının yüreğine bir sancı iner, içi soğur ne olduğunu kendide anlamaz. O gece düğün, damadın bulunduğu köye halaylarla eşliğinde gider ama damadın içi hep soğuk, yüreğinde çıkma bu yangının anlamı neydi? Düğün dağılır, damat gelin odasına gider, yüreği bu güne kadar göremediği hızda, birazdan yerinden fırlayacakmış gibi çarpar. Varır sevgilisin yanına uzanır duvağına açmaya. Titreyen parmaklarıyla duvağı kaldırır. Bingol dağlarında bir uğultu iner yüreğine… Uğultunun peşine takılır. Acı gerçek ise, sevgilisinin yerine sevgilisinin özürlü kız kardeşi ile evlendirmişler sevdalıyı. Bu acısına ağıtlar yakar aşık, kendini dağlara vurur. Genç rüyasında sevdiğini görür. Kavuşmanın zamanı geldiğini söyler. Anlatır bu klam; sevdalıların bu aşk acısına dayanmayıp farklı yerlerde ama aynı zamanda o genç yaşlarında öldüklerini.

 

QemÊramin


Hey la le le qemeranine
Qemeramin birin quherini ne
Mira yekâ kor anîne
Xwedê berbuya korbîke jî cawane
Seqet biye jî ninganê

 

Maleme çune sêr ziyaretê
Qemeranin mîna peza qurbanê
Di kolê ber b imin tê
Emîna t emaye sêr sehidi wi ometê

Li berderi ez tenê
Xelki ez miro jine
Ey la le le qemeranine
Qemeramin birin quherini ne

 

 

2005 VARTO ADLI, ARASTIRMA VE TANITIM DERGISININ VARTO'DA MÜZIK KÜLTÜRÜ, ALT BASLIGI ALTINDA VERILEN VE HIKÂYESI KOVIK'TA GEÇMIS BIR KLAMIN HIKAYESI, TÜRKÜSÜ VE HIKAYE KAHRAHMANININ MEZAR TASI.


ARAŞTIRMA: HASAN YUVANÇ/ 2005 AĞOSTOS. VARTO DERGİSİNDEN ALINTI