Kovık kızlari al giysilerinde bir güzeldi...


xwezik a ez temezîya zer bam li dora enîyê,
na wele ne temezî, lê same a sor bam li ba kofîye
ne temezi u ne ji same, le ez zêr ê zer bam li gerdenê
an ji kember a zîv bam li dora pistê...


Aslinda giysilerinden söz edecektim, Kovikli'lerin...Onun icinde baslarken bir kürdçe güzelleme ile basladim. Kürdçe yazacaktim bu konuyu. Ama ne yapayim ki okunmada zorlugu olan dostlarim var. Ricalari geregi kullandigim dil malesef türkce. Ben daha cok kürdçeyi tercih edenlerdenim. Zira ana dili kürdçe olan biriyim. Yazili ve sözlü kullanimindan oldukca zevk aliyorum. Daha cok tercihim ana dilimden yana. Neyse....dil konusu bir baska zaman ele alacagimiz bir konu olsun... Bu koyun ilk etapta akla gelen özelliklerinden biri de giyinisi, kusami. Ama daha cok bayanlarin giysisi ve 1960 lardan basliyalim. Zira dejenere olmayan dogal giysi, en güzeliydi.


Yasli ninem beline baglardi resili kusagi...Pist denirdi. Pist a min ya rengin ji hejaye mal e Kermansahe'ye...Tezbîha kalke min jî ji kehribarê bu...Moriyên ceqer bun. Taxim a cixarê ji kehribar bu. Dema ku hespê samran sîwar dibu, tîtâl ê mêran bu. Entarisi renga renkti Elif'in, Xane kofi baglardi. Kofisinin etrafinda renga renkti temeziler...Yasli ninem sar a res baglardi. Agitti belkide. Zira siyahi renk makbul degildi aksesuarinda, Kürdün. Siyah yerine renk renkti giysiler. Ya da temezi (same) alininda bir hos cümbüstü, Fatê'nin.


Dedelerim: Erzurum yolculuguna yayan cikar, öncekiler öyle gidermis. Erzurum carsi pazar ...oradan yatak, yorgan örtüleri (pazen), divîtîn, qûtnî, üqeremandor ve erkekler icin qedife(pantolonluk)ve bir de sobe yüklenir, köy yolunu tutarlarmis evvel zaman icinde. Sonra o alinanlardan elbise dikilir(fistan)pantolon, yatak örtüleri ve bir hikayeyi cümbüsle bir hos olur zaman. Halen o rengarenk giysiler gözlerimin önünde. Desenli ve kirmizi, sari, yesili egemen renk harikasiyla...Sonra beyaz lacigin etrafinda küme küme boncuk ve pullar...kofinin üstünde bir cazibe yaratirdi. O güzel kizlarin aksesuarinda bahar acardi. Zaten kizlari güzeldi. Bejn ziraf.. Erkekleri tîtal ê mêrandi. Filinta boylu...Biyiklari gür, bakislari civandi genclerin. Her ne kadar biz ailece kisa isek te. Uzunlari da hesaba katalim kovikte. Musa amcalarin cocuklari hep uzun boyluydu. Kalî Musa en uzun boylularimizdan di. Ben öyle soyledim canim, siz hesaplayin...Riza da olabilir. Sonra devir degisti azizim. O güzelim giysiler bir bir atildi. Oysa ki en güzel giysileriydi renkliligiyle. Bir de "cok" giyilirdi. Yünden yapilmis bel kismindan asagisi genis, bacak kismi dar bir el yapimi giysi. Ha arada da tiftikten yapilmis baslik vardi erkeklerin. Atkisi da tiftikten.Ah! bunlar ile gecen zamanda yolculuk bir hos. Halen o tiftikten basligi arzu ederim, bir de tiftik atkiyi.


Bir de seni sevdim o al giysiler icinde, güzel kiz...
Yalansiz bir safak vaktinde sevdim
Bir kusluk vaktinde hani ceylanlar suya inerdi
gerdani ince gözleri ahu balam...

Seni sevdim bir beldedir ki
Kaniya Mela basinda
Yüzünde bahar

Borcum olsun...
eksikligiyle gecen zamanda,
sevda ve umut...
Bir seni sevdim inan
öyle de kalacak
yalansiz ve kusursuz...


<<geri

Welî Sebrî

22-12-2004